1. Getirilen Düzenleme Nedir?

4 Haziran 2026 tarih 33270 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7582 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 4 üncü maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na eklenilen “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç Ve İratlar İçin Vergi İstisnası” başlıklı “Mükerrer Madde 20/D” ile; belirlenen şartlar dahilinde Türkiye’de yerleşmiş sayılmaya başlayanlara 20 yıl süre ile yurt dışından elde edecekleri kazanç ve iratlara istisna getirilmiştir.

 

İstisnanın uygulanmasına yönelik Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Tebliğ Taslağı henüz Resmi Gazete’de yayımlanmamıştır.

 

Yazımızda getirilen istisnaya ilişkin merak edilen hususlara soru cevap olarak yer verilmektedir.

 

2. Türkiye’de Yerleşmiş Sayılanların Yurt Dışından Elde Ettikleri Kazanç ve İratların Vergilendirilmesinde İstisna Öncesi Durum Neydi?

Gelir Vergisi Kanunu’nun 3 üncü maddesine göre; Türkiye’de yerleşmiş olanlar ve resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye’de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül v teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşlarının Türkiye içinde ve dışında elde ettiği kazançların tamamı vergilendirilmektedir.

Aynı Kanun’un 4 üncü maddesine göre; ikametgahı Türkiye'de bulunanlar (İkametgah, Kanunu Medeninin 19'uncu ve müteakip maddelerinde yazılı olan yerlerdir) ile bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez.) Türkiye’de yerleşmiş sayılmaktadır.

Dolayısı ile genel düzenleme; Türkiye’de yerleşmiş olanlar ile yukarıda sayılan işler dolayısıyla yabancı memleketlerde bulunsalar dahi Türk vatandaşı olanların Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazançlarını Türkiye’de beyan ederek vergilendirmeleri gerekmektedir.

 

3. Türkiye’de Yerleşmiş Sayılmayanların Vergilendirilmesinde Durum Nedir?

 

Türkiye’de yerleşmiş sayılmayan gerçek kişiler “dar mükellef” kapsamında değerlendirildiklerinden, sadece Türkiye’de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilmekte olup, yurt dışından elde ettikleri kazançlar vergilendirilmemektedir.

Dolayısı ile Türkiye’de yerleşmiş sayılmayanlar bakımından bu düzenleme ile bir değişiklik oluşmayacaktır. Ancak bu kişilerin Türkiye’de yerleşmek istemeleri veya yerleşmiş sayılmalarını gerektiren bir durumun ortaya çıkması durumunda, yurt dışından “tam mükellef” kapsamına gireceklerinden, yurt dışından elde edecekleri kazançları da vergilendirilmeye başlayacaktır.

Bu düzenleme kapsamında, Türkiye’de yerleşmiş sayılmaya başladıkları takvim yılının sonuna kadar istisna belgesi almaları halinde, yurt dışından elde edecekleri kazançlarına istisna uygulanmasını sağlama imkanları doğacaktır.

 

4. Getirilen İstisnadan Faydalanacak Kişilere Sağlanacak Avantaj Nedir?

Getirilen istisna şartlarını sağlayan Türk Vatandaşı ve yabancı uyruklu gerçek kişilere ; Türkiye’de yerleşmiş olsalar bile, 1.1.2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, yurt dışından elde edecekleri kazançlarına 20 yıl süre ile istisna getiriliyor.

Diğer bir ifadeyle genel düzenlemelere göre, Türkiye’de yerleşmiş sayılan kişilerin hem Türkiye’de elde ettikleri kazançlar hem de yurt dışından elde ettikleri kazançlar tam mükellefiyet kapsamında değerlendirilerek vergilendirilirken, getirilen bu istisna ile şartların sağlanması halinde sadece Türkiye’de elde edecekleri kazançlar üzerinden verilendirilecek olup, yurt dışından elde edecekleri kazançlara istisna uygulanacağından, bu kazançları üzerinden vergilendirme yapılmayacaktır.

Yapılan düzenleme ile, ülkemize döviz getirilmesinin teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. 

 

5. Getirilen İstisnanın Kapsamı ve Süresi Nedir?

 

Getirilen istisna, şartları taşıyan gerçek kişilerin (Türk vatandaşı veya yabancı uyruklu) 20 yıl süre ile yurt dışından elde edecekleri kazançlarını kapsamakta olup, Türkiye içinde elde edecekleri her türlü vergiye tabi kazanç ve iratları vergilendirilecektir.

İstisna kapsamındaki kazanç ve iratlara ilişkin gider ve maliyetler, vergiye tabi kazanç ve iratların tespitinde dikkate alınamayacaktır.

Bu istisna kapsamındaki kazanç ve iratlar nedeniyle yabancı memleketlerde ödenen vergiler Türkiye’de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemeyecektir.

 

6. İstisnadan Yararlanmak İsteyen Kişiler Ne Yapmalı?

 

Getirilen istisnaya ilişkin usul ve esasları belirleyen Tebliğ taslak aşamasında olup, yayınlanması halinde uygulamaya girebileceğinden başvurular da ondan sonra yapılabilecektir.

Getirilen istisnadan yararlanmak isteyen ve son üç yıl içinde Türkiye’de yerleşmiş sayılmayan Türk Vatandaşı ve yabancı uyruklu gerçek kişilerin,

 

• 1.1.2026 tarihinden itibaren Türkiye’de yerleşmeye başladıklarını veya yerleşmiş sayıldıklarını tevsik etmeleri halinde,

• Türkiye’de yerleşmiş sayılmaya başlayacakları takvim yılının sonuna kadar,

• Türkiye’de takvim yılının son iki ayında yerleşmeye başlayanların ise izleyen yılın ikinci ayının sonuna kadar vergi dairesine başvurarak,

• Türkiye’de yerleşmeye başladıklarını ve şartları taşıdıklarına yönelik dilekçe vererek “İstisna Belgesi” almaları gerekmektedir.

 

İstisna belgesi almayan kişiler diğer şartları taşısalar da, yurt dışından elde edecekleri kazançları üzerinden vergilendirileceklerdir.

 

7. Getirilen İstisnanın Şartları Nelerdir? Kimler Faydalanabilecek?

 

Getirilen istisnadan;

• Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişiler istisnadan yararlanabilecektir.

• İstisnadan yararlanabilmek için Türkiye’de yerleşmiş sayılmayan kişilerin başvuru tarihi itibarıyla Türkiye’de yerleşmiş sayılmaları şarttır.

• İstisnadan 1/1/2026 tarihinden itibaren Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişiler faydalanabilecektir.

• Bu kapsamda, istisnadan faydalanmak isteyen mükelleflerin yerleşmiş sayıldığı takvim yılının sonuna kadar, takvim yılının son iki ayında yerleşmiş sayılanların ise takip eden takvim yılının ikinci ayının sonuna kadar tarha yetkili vergi dairesine başvurarak istisna kapsamındaki kazanç ve iratlarına ilişkin olarak Tebliğ (Taslak) ekinde yer alan (EK-1) “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin İstisna Belgesi”ni (İstisna Belgesi) almaları gerekmektedir.

• Vergi dairelerince, başvuruda bulunan mükelleflerin Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahlarının ve vergi mükellefiyetlerinin bulunup bulunmadığı ile Türkiye’de yerleşmiş sayılıp sayılmadığı kontrol edilecek, şartların sağlandığının tespitini müteakip başvuru sahiplerine istisna belgesi verilecektir.

• İstisnadan faydalanan gerçek kişilerin istisna kapsamına girmeden önce, Türkiye’de elde ettiği gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması bu istisnadan yararlanmasına engel teşkil etmeyecektir.

• İstisna şartlarını haiz mükellefler tarafından, istisna kapsamındaki kazanç ve iratları için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyecek, diğer gelirleri nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu kazançlar beyannameye dahil edilmeyecektir.

• Yalnızca yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar mezkur madde kapsamında istisna edilmekte olup, Türkiye’de elde edilen kazanç ve iratlar istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir. İstisnadan faydalanan mükelleflerin Türkiye’de elde ettiği kazanç ve iratları için vergisel yükümlülükleri devam edecektir.

• İstisna kazanç ve iratlara ilişkin gider ve maliyetler, vergiye tabi kazanç ve iratların tespitinde dikkate alınmayacaktır.

• Bu istisna kapsamındaki kazanç ve iratlar nedeniyle yabancı memleketlerde ödenen vergiler Türkiye’de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemeyecektir.

• İstisnadan sadece gerçek kişiler yararlanabilecek olup kurumlar vergisi mükellefleri bu istisnadan yararlanamayacaktır.

 

8. İstisna Şartlarının Sağlanmadığının Sonradan Tespit Edilmesi Durumunda Ne Olacak?

 

İstisnaya ilişkin şartları taşımamasına rağmen istisnadan faydalandığı tespit edilen mükelleflerin söz konusu kazançlarına ilişkin olarak eksik tahakkuk etmiş olan vergi, tarha yetkili vergi dairesi tarafından vergi ziyaı cezası kesilmek suretiyle gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.

 

9. İstisna Şartlarını Taşıyan Kişilerin Daha Sonradan Türkiye’de Yerleşmekten Vazgeçmeleri Durumunda İstisna İle ilgili Ne Yapılacak?

 

Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan ve genel kuralı belirleyen hükme göre, Türkiye’de yerleşmiş olanların Türkiye içinde ve dışında elde ettiği kazançların tamamı vergilendirilmektedir. Dolayısıyla Türkiye’de yerleşmiş sayılmayanlar ile bu düzenleme kapsamında istisna belgesi aldığı halde sonradan Türkiye mukimi olmaktan çıkanların durumu bu genel hükme istinaden değerlendirilecek olup, bu kişilerin Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden Türkiye’de vergilendirilmesi söz konusu olmayacaktır.

 

 

• 7582 sayılı Kanun
• 333 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğ Taslağı

 

Ek -1 : 193 Sayılı Kanunun Mükerrer 20/D Maddesi Uygulamasına İlişkin İstisna Belgesi

 

 

  

……………..

……………………..

İLGİ:……./……/……… tarihli dilekçeniz.

        

         İlgide kayıtlı dilekçenizde, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesi kapsamında bulunan yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için istisna belgesi verilmesi talep edilmektedir.

         193 sayılı Kanunun mükerrer 20/D maddesine göre, Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratları yirmi yıl boyunca gelir vergisinden müstesnadır.

         Bu belge, yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnasından faydalanılabilmesi için 333 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği kapsamında verilmiştir.

         Bu belgenin verilmesine esas olan dilekçenizde belirtilen hususların aksine bir durumun tespiti veya sonradan ortaya çıkması halinde, ziyaa uğratılan vergi ve buna bağlı ceza, faiz ve zamlardan şahsınız sorumlu tutulacaktır.

         İstisnanın uygulanmasında, Genel Tebliğdeki usul ve esaslara uyulmaması halinde gerekli müeyyidelerin uygulanacağı tabiidir.

         Bilgilerinize sunulur.